بازارسنجی

فرش ایران از جنبه تنوع زیاد طرح و نقشه و همچنین کیفیت مناسب، شهرت جهانی دارد و حفظ جایگاه گذشته این صنعت، نیازمند تقویت توانمندی‌های داخلی و درک درست از نیازهای بازار جهانی است. بدیهی است، تولید به شیوه قدیمی و سنتی، پاسخگوی نیاز تجاری و امروزی بازار جهانی نیست.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صنعت فرش ایران(عصرفرش) حوزه تجارت فرش  در ایران سال‌ها است که از فقدان به‌کارگیری اصول بازاریابی صحیح بین‌المللی در فروش و صادرات رنج می‌برد. این محصول باارزش، دارای ویژگی منحصربه‌فردی در مقایسه با سایر کالاهای جهانی است.

متأسفانه باید پذیرفت، به میزانی که هنرمندان در خلق زیبایی و نقش زدن بر فرش و تولیدکنندگان در تولید این محصول تلاش کردند و زحمت کشیدند، صادرکنندگان، تجار و بازرگانان در حوزه فروش و تجارت آن به نحو شایسته فعالیت نکرده‌اند. این موضوع، هم شامل فروش داخلی و هم خارجی می‌شود. در ادبیات تجاری، تولیدکننده‌ای فروش هنرمندانه دارد که بازاریابی مطلوبی داشته باشد.

علاوه بر رکود جهانی، مشکلات دیگری بر تولید و فروش فرش ایرانی حاکم است، به نظر می‌رسد در کنار اعمال تحریم‌های سیاسی و اقتصادی علیه کشورمان و رکود بازار فرش، دلایل دیگری ازجمله در نظر نداشتن علم و دانش به‌روز درزمینهٔ فرش، بی‌توجهی به تجارت الکترونیک، عدم تلاش برای سلیقه‌یابی، همچنین نادیده گرفتن رفتار مصرف‌کننده و مشتریان در بازار جهانی، باعث از دست رفتن جایگاه فرش ایرانی در عرصه بین‌الملل شده است و باید تلاش بیشتری در جهت رفع این چالش‌ها انجام شود.

بعضی از تجار ایرانی اطلاعات لازم را برای همراه شدن با بازار جهانی و حضور پررنگ در آن را نداشته و همچنان بر تداوم شیوه سنتی تأکید دارند، آن‌ها تنها به امید فروش فرش به گردشگران خارجی بازدیدکننده از بازارهای داخلی هستند، اما نمی‌دانند که نمی‌توان به این شکل سهم خود را در بازار جهانی افزایش داد.

بازتعریف ساختار تولید و صادرات فرش ایران بر اساس مشتری مداری امری ضروری به نظر می‌رسد. با توجه به اینکه بیشتر تجار فرش به دلیل رکود از دور خارج‌شده‌اند و بازارهای خود را ازدست‌داده‌ایم، به همین دلیل نیاز به شناسایی بازارهای جدید صادراتی، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

عبدالله احراری، محقق و مدرس دانشگاه، طبق پژوهشی به این نتیجه رسیده که در آلمان، رنگ‌های آرام از استقبال بیشتری برخوردار است، اگرچه فرش‌های با رنگ غالب سورمه‌ای و لاکی و بژ از این کشور به سایر بازارهای جهانی فرش ارسال می‌گردد. ازنظر طرح تمامی طرح‌های اصیل ایران در این کشور موردتقاضا است و بیشتر هم آلمانی‌ها ابعاد کوچک را برای فرش را می‌پسندند.

ژاپنی‌ها به رنگ‌های شاد مانند کرم، طلایی، قرمز شاد، زرد، یشمی، سبز، آبی کمرنگ و ماستی بسیار علاقه دارند و درمجموع دارند فرش رنگ‌های ملایم و آرام را دوست دارند. با طرح‌های ریزبافت و اندازه‌های کوچک.

بازار فرش دستباف سوئیس بیشتر به رنگ‌های مرده، آرام و ملایم، بالأخص به رنگ‌های کهنه طبیعی علاقه‌مند است؛ رنگ‌هایی همچون پوست‌پیازی و کرم و سورمه‌ای موردتوجه مردم این کشور است. طرح‌های خلوت و گل‌درشت و انواع فرش‌های کهنه و قدیمی با ابعاد متوسط مورد تقاضای بازار این کشور است.

آمریکایی‌ها رنگ‌های متنوع و هماهنگ با دکوراسیون خانه و به‌طورکلی رنگ‌های روشن را به رنگ‌های تیره ترجیح می‌دهند. بازار فعلی آمریکا عمدتاً طرح‌های خلوت و کم‌کار را می‌پسندد. اندازه‌های کوچک و متوسط و بزرگ تا ۴۰ مترمربعی موردنیاز این بازار است.

انگلیس مشابه آمریکا، ازنظر رنگ‌بندی تابع مد روزند و دوست دارند رنگ قالی آن‌ها با رنگ رومبلی، پرده و رنگ ساختمان خوانایی داشته باشد. خریداران خاص و آشنا به فرش، رنگ‌های طبیعی و آرام را می‌پسندند، درزمینهٔ طرح، طرح‌های اصیل قشقایی و کردستان و یا طرح‌های خلوت شیرازی را با ابعاد کوچک و متوسط دوست دارند.

یاسر امین محبوب، مدیرعامل شرکت طراحی فرش زروان در گفتگوی اختصاصی با عصرفرش، در زمینه توجه طراحان فرش یا تولیدکننده‌ها به انجام کارهای پژوهشی و نظرسنجی پیرامون کشف سلیقه مشتری، به عصرفرش گفت:

متأسفانه پژوهش به آن صورت در این زمینه انجام نشده است. درزمینهٔ سلیقه‌یابی مشتری خارجی، تعداد طراحان داخلی که برای خارج از کشور کار کنند، محدود است، تولیدکننده مایل است طرح را از طراحی خریداری کند که خارج از ایران کار می‌کند که هم با متدهای جهانی و هم فرهنگ و سلیقه کشور موردنظر آشناست، این باعث می‌شود طراحی که در ایران در حال فعالیت است نتواند خودش را به‌روزرسانی کند.

امین محبوب ضمن اشاره به اینکه صادرکننده‌ها یا طراحان ما در دنیا، مشهورند به کلاسیک کار بودن گفت: نسل جدید، کارهای فانتزی را بیشتر می‌پسندد. امروزه مصرف‌کننده به سمت‌وسوی کالای دکوراتیو می‌رود و بیشترین فروش خارجی، مربوط به فرش‌های دکوراتیو است.

وی اشاره کرد که: طراحانی که ارتباطی با خارج کشور ندارند، سلیقه بازار را نمی‌توانند تأمین کنند.

این طراح فرش گفت: اولین نیاز هر انسانی تأمین منابع مالی است، طراح فرش اگر بهترین طرح دکوراتیو را بر مبنای سلیقه رنگی خارجی تولید کند، تولیدکننده داخلی خریداری نمی‌کند چون فروش داخلی ندارد. برای همین اکثر این کارها را طراحان ایرانی تشکیل می‌دهند که خارج از کشور هستند و اولویت با طراحی است که در آن منطقه زندگی می‌کند و فرهنگ مردم را بهتر می‌داند.

حمید زارعی، یکی از طراحان فرش در خصوص لزوم نیازسنجی و تحقیقات بازار به عصر فرش گفت:

یکی از عوامل مهم و اصلی فروش، طرح و رنگ است. اگر مشتری طرحی را دوست نداشته باشد، هیچ‌وقت به جنس فرش توجه نخواهد کرد. طرح و رنگ مثل نخ و پود نیست.

زارعی با اشاره به اینکه طراحان درزمینهٔ بازاریابی ضعیف عمل کرده‌اند، گفت:

یکی از دلایل این است که خود تولیدکننده‌ها مجموعه‌ای از عکس‌هایی که سلیقه مشتری خارجی را مشخص می‌کند به همراه اطلاعات لازم را به ما می‌دهند، و بعدازآن ما تحقیقاتمان را از طریق اینترنت یا دیدن مجموعه عکس‌های نمایشگاه‌ها کامل می‌کنیم.

زارعی ادامه داد: یکی از بخش‌های مهم تحقیق، از اینترنت است. همین هم باعث شده طراحان به‌صورت حضوری بررسی نکنند، دومین روش بازدید از نمایشگاه‌هاست که مشخص می‌کند موارد استفاده در آن منطقه چیست؟ بعضی‌ها دنبال بررسی طرح‌های پرده یا مبل می‌روند که شبیه همان طرح‌ها را روی فرش پیاده کنند که البته منطقی نیست، چون طرح پرده با فرش فرق دارد.

مهم‌ترین تحقیق، بررسی محلی به شکل حضوری است، به این صورت که از عده‌ای از بومیان، در مورد رنگ، طرح، شلوغی یا خلوتی سؤال شود. برای این کار، محقق می‌تواند کاتالوگی که توسط طراح تهیه‌شده و شامل طرح‌های متنوع است، به فضاهای عمومی مثل کنسرت یا ورزشگاه‌ها برده و از مخاطب بخواهد طرح مدنظرش را تیک بزند، این کاتالوگ به شکل الکترونیکی هم می‌تواند باشد. این‌گونه بررسی‌ها، کمک زیادی به طراح می‌کند و فقدانش بشدت احساس می‌شود.

این طراح فرش تأکید کرد: این بررسی هرچند وقت یک‌بار باید انجام شود، چراکه تغییرات لحظه‌ای اتفاق می‌افتند؛ یک روز طرح خلوت مد می‌شود و روز دیگر شلوغ، طرح‌ها مدرن می‌شوند یا سلیقه افراد درزمینهٔ رنگ تغییر می‌کند، ضمن اینکه آن‌ها رنگ سال تعیین می‌کنند. با توجه به تمام این عوامل، هرچند وقت یک‌بار نیازسنجی باید انجام شود.

زارعی در این زمینه پیشنهاد داد که: سفارت‌ها در هر کشور می‌توانند به این امر کمک کنند، به این صورت که پایگاه‌هایی زیر نظر سفارت، صرفاً برای افکار سنجی وجود داشته باشد. منافع این پژوهش‌ها، به سود خود کشور است، زیرا هم آمار تولید و هم صادرات بالا می‌رود. از طرفی، افرادی که مترجم یا لیدر تورهای خارجی هستند، می‌توانند در تعامل با گردشگران نیازسنجی کنند.

سعید صمدیان یکی دیگر از طراحان فرش در این باره به عصر فرش گفت:

همواره مشتری‌ها از کشورهای مختلف می‌آمده اند و از طریق کارهایی که در نمایشگاه می‌دیدند سفارش می‌دادند. البته این اواخر به دلیل مشکلات اقتصادی و عدم رونق بازار، نگرش تولیدکننده‌ها نسبت به بازار خارجی و صادرات تغییر کرده و بعضی شرکت‌ها نگاهشان به سمت صادرات بین‌المللی رفته است.

او ادامه داد: در مورد افکار سنجی، صد در صد نظر من، همکاران و حتی تولیدکننده‌ها مثبت است، اما به شرطی که هزینه‌ای که در این زمینه می‌شود، صرفه اقتصادی برای طراح یا تولیدکننده داشته باشد. محقق صرفاً یک بازاریاب نباشد، فردی برای این کار مناسب است که روی طرح و رنگ فرش کارکرده باشد و درنهایت تحلیلی که ارائه می‌دهد، بازخورد خوبی از آن گرفته شود.

درباره نیازسنجی مشتریان، به سراغ مدیرعامل گروه تخصصی فرش اسلیمی رفتیم...

ادامه گزارش را از اینجا بخوانید.

خبرنگار: حوریه شیوا

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 3 =