حاج آقا میری

سیدرضی‌حاج میری: داشتن صادرات تنها از مسیر رفتن به نمایشگاه میسر نمی‌شود. اگر حضور در چنین رویدادهایی برای مجموعه تولیدی آن‌قدر گران تمام شود که برای جبران، مجبور شوند فرششان را زیر قیمت بفروشند، این به ضرر ایران است.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی صنعت فرش ایران (عصرفرش)، عضو کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی تهران گفت در حال حاضر بزرگ‌ترین مشکل صنعت فرش، کاهش صادرات است.

وی افزود: ما حدود چهارصد میلیون دلار صادرات داشتیم که از این مقدار، ۱۳۰ میلیون دلار صادرات به امریکا بوده است. اما در شرایط فعلی که فرش ایران هم تحریم شده این عدد به ۲۷۰ میلیون دلار می‌رسد.

* دست و پای صادرکننده بسته است

وی در پاسخ به این سؤال که آیا باوجود تکنولوژی‌های جدید می‌توان تغییری در روند صادرات ایجاد کرد، گفت:

بازاریابی نیاز به فعالیت‌های متنوع و گسترده‌ای‌ دارد. بازاریابی را فقط از کشور مبدأ نمی‌شود انجام داد. در گذشته، صادرکننده با خریدار ارتباط مستمر سالیانه داشت. از طرفی درصورتی‌که خریدار مغازه داشت، با برنامه کار می‌کرد، در سال چند بار گردهمایی برگزار می‌کرد، در تکاپو بود، تبلیغ می‌کرد، به ایران رفت‌وآمد داشت  و طی مراسمی همراه با ایراد سخنرانی و نمایش تصاویر گزارش سفرش را به مشتری‌هایش که مصرف‌کنندگان نهائی بودند ارائه می‌کرد و چون مشتری‌هایش به ایران علاقه‌مند بودند  در مراسم شرکت می‌کردند و به‌تبع فروش انجام می‌گرفت. صادرکننده این امکان را داشت که در نمایشگاه‌های معتبر خارجی شرکت کند و با کسانی که امکان مسافرت به ایران را ندارند، ارتباط تجاری برقرار کند. اما امروز شما نگاه کنید و ببینید کدام‌یک از آن فاکتورها باقی‌مانده؟ دیگر مغازه‌داری باقی نمانده، درنتیجه ارتباطی که فروشنده می‌توانست با مغازه‌دار داشته باشد هم وجود ندارد . برای تجاری  که می‌توانستند به‌قصد خرید فرش به ایران بیایند هم امکانات مهیا نیست و با معضلات زیادی در این خصوص مواجه‌اند. از این‌طرف علاوه بر وجود مشکلات بسیار برای اخذ ویزا، هزینه‌ها برای رفتن صادرکنندگان به نمایشگاه‌های خارج از کشور هم سرسام‌آور است ، صادرکننده  باید پیمان‌سپاری کند که با شرایط فعلی این کار هم برایش ممکن نیست و به همین دلیل دست‌وپایش بسته است و در صورت تن دادن به این کار باید خود را برای قبول مشکلات بسیار جدی آماده کند درنتیجه  ترجیح می‌دهد خودش را گرفتار این پروسه پیچیده فرمایشی نکند و عطایش را به لقایش ببخشد.

* بسیاری از فرش‌های فروش نرفته صادرکنندگان ایرانی در انبارهای امریکا مانده بود ، چاره‌ای جز برگشت فرش‌ها به ایران نبود، اما...

میری درباره محدودیت صادرات با آمریکا به عصرفرش گفت:

سال ۲۰۰۰ زمانی که تحریم اولیه امریکا برداشته شد، مجدداً ما به بازار آمریکا راه یافتیم. در آن مقطع زمانی، بسیاری از مشتری‌ها را از دست داده بودیم و بخش زیادی از آن‌ها به چین، هند، پاکستان، مصر و ترکیه رفته و در آنجا فعال شده و سرمایه‌گذاری کرده بودند. از این رهگذر دو نتیجه حاصل شده بود: اول، از دست دادن بازار و حضور در آمریکا و دوم اینکه در غیبت ما، عرصه برای رقبا گسترده و باعث شده بود درزمینهٔ تولید فرش آموزش ببینند و فعالیت کنند. در مجموع، تحریم ضربه مهلکی به ما زده بود. 

‌بازگشت به جایگاه و شرایط نسبتا بهترکه با شرایط اولیه بسیار تفاوت داشت و تعریف موقعیت جدید، ۱۰ سال به طول انجامید. سال ۲۰۱۰ دوباره دور جدیدی از تحریم‌ها شروع شد وهر چه تا آن زمان رشته بودیم پنبه شد.

بسیاری از فرش‌های فروش نرفته صادرکنندگان ایرانی در انبارهای امریکا مانده بود ، چاره‌ای جز برگشت فرش‌ها به ایران نبود، اما در آن مقطع، به مشکل ممانعت از برگشت فرش برخورد کردیم، به این معنی که فرش ایران نه می‌توانست به امریکا وارد و نه از آنجا صادر شود. در این شرایط تحریم کسی نمی توانست بازاریابی و تبلیغ کند، چون هم غیر قانونی بود و هم فعالیت در این زمینه عقیم مانده بود و نمی توانست تداوم پیدا کند. بسیاری فقط می‌خواستند فرش‌هایشان را نجات دهند، از آمریکا خارج کنند شاید بتوانند در کشور دیگری به فروش برسانند که متاسفانه این کار طبق قوانین تحریم، غیر قانونی اعلام شده بود و اقدام به آن می توانست ریسک بزرگی در بر داشته باشد و موجب خُسران برای صاحب فرش ها بشود.

نا گفته نماند دقیقا درسال ۲۰۰۷ میلادی به دنبال بحران بازار مسکن و به دنبال آن بروز بحران اقتصادی در امریکا و در ادامه این بحران، ورشکستگی دو بانک معروف امریکایی، این کشور در رکود عمیقی فرورفت، تقریبا هم زمان، سایر کشورهای غربی نیز دچار بحرانی مشابه شدند. خریداران، فرش دستباف ایرانی خرید را متوقف کردند و انتظار داشتند به صورت امانت در اختیارشان قرار بگیرد. با توجه به شرایط سختی که در آن دوره بود، تصمیم گرفتند  فرش‌هایی که در انبار داشتند را حراج کنند و این باعث شد مبلغ قابل‌توجهی، از فروش در حراج دریافت کنند. آن‌ها با خود گفتند باوجود رکود و آینده‌ای تاریک، دلیلی برای برگشت به شرایط گذشته و خرید فرش وجود ندارد. مغازه‌ها را بستند و محل خرید فرش شد اینترنت. فضایی که خریدار و فروشنده سنتی به سمت آن نمی‌رفت. این بازار یک نوع فروپاشی را تجربه کرد و طرح های مدرن با شیوه داد و ستد امریکایی به‌تدریج، به حوزه فرش راه یافت و فرش‌هایی تولید شدند که هیچ طرح و نقشه خاصی ندارند. بنابراین ما به‌تدریج سیر قهقرایی را طی کردیم.

بعد از امضای برجام و برداشته شدن تحریم ها، فرش از  اقلامی بود که از آن رفع تحریم شد، اگر چه از آن به بعد صادرات فرش ایران به شکل و کیفیت سابق نبود ولی در هر حال از بن بست خارج شد و می توانست صادر شود. در همین مدت اندک مجددا آمار صادرات فرش به آمریکا صعودی شد، تا اینکه ترامپ  دوباره ایران را تحریم کرد.

 حالا دیگر پیکر فرش ایرانی، آن‌قدر کتک خورده که نیمه‌جانی بیشتر ندارد؛ کافیست ضربه نهایی را بخورد تا کارش تمام شود.

میری افزود: حالا باید برگردیم و به خودمان نگاه کنیم و ببینیم کجای کار مقصر بودیم؟

متأسفانه در برابر آسیب‌ها، مقاومتی هم از طرف ما صورت نگرفت و رها کردیم. جدا از دولت، خود بخش خصوصی هم باید پیگیری می‌کرد. همه باهم دست‌به‌دست هم دادیم و وضعیتی را رقم زدیم که امروز با آن مواجه هستیم. از طرفی بخش خصوصی تضعیف شده بود و نیاز به حمایت دولت داشت و برای یک صادرات غیرنفتی، باید اهمیت قائل می‌شد. کمک گرفتن از متخصصین محلی و ارتباط مداوم با بخش خصوصی می‌توانست مؤثر باشد.

حاج‌آقا میری درباره ایده‌ها و راهکارهای جدید برای خروج فرش از بن‌بست فروش گفت:

باید ابتکار به خرج داد و اینکه تمهیداتی اندیشیده شود تا مصرف‌کنندگان فرش ماشینی را به خریداران فرش دستباف تبدیل کنیم. یکی از مشکلاتی که برای ما به وجود آمد، تحویل دادن بازار به فرش ماشینی بود. متأسفانه نگاه ما همواره تجاری بوده نه فرهنگی. اگر ما فقط فکر کنیم که چگونه پول به دست بیاوریم، به‌جای فرش دستباف سراغ ربات بافنده می‌رویم یا کشیدن نقشه و طراحی با کامپیوتر برای سرعت بخشیدن به کار را بر نگاه آینده نگرانه ترجیح می دهیم. به‌طورکلی، توسعه کارخانجات فرش ماشینی کاریست که دولت انجام داده و الان هم فرش ماشینی بیش از دستباف صادرات دارد.

* حضور صرف در نمایشگاه‌های بین‌المللی، بی فایده است

وی حضور در نمایشگاه دموتکس آلمان را در شرایط فعلی بی‌تأثیر دانست و اظهار داشت:

حضور صرف در نمایشگاه‌های بین‌المللی، راهی به سمت صادرات باز نمی‌کند و داشتن صادرات تنها از مسیر رفتن به نمایشگاه میسر نمی‌شود. اگر حضور در چنین رویدادهایی برای مجموعه تولیدی آن‌قدر گران تمام شود که برای جبران، مجبور شوند فرششان را زیر قیمت بفروشند، این به ضرر ایران است. قبل از هر چیز، سازوکارهای حضور در نمایشگاه باید درست شود؛ مسائلی چون: سیاست خارجی، حل مسائل مربوط به تبادل پول، نقل و انتقالات، حمل‌ونقل و غیره. اصولاً جو صادرات در ایران، جو ملتهبی است.

حاج آقا میری در پایان افزود: دولت باید دست از خود تحریمی بردارد. باید متوجه باشد در شرایطی که دیگران ما را تحریم می‌کنند، بستر را فراهم کند برای تولید و صادرات بیشتر، نه اینکه بابخش‌نامه‌های پی‌درپی عرصه را تنگ‌تر و محدودتر کند. الآن صادرکننده کمی پایش را کج بگذارد، برچسب قاچاقچی بودن به او می‌خورد. تمام این‌ها باعث می‌شود صادرکنندگانی که اصالت و سابقه دارند، احتیاط کنند و بااین‌همه قوانین دست‌وپا گیر، وارد این عرصه نشوند.

خبرنگار: حوریه شیوا

ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
9 + 3 =