ارزاوری غیرنفتی

نقدی که همواره بر اقتصاد ایران وارد است اتکای بیش‌ازاندازه بر درآمدهای نفتی است درحالی‌که ظرفیت‌های عظیم ارزآوری در استان‌های مختلف کشورمان وجود دارد که همچنان مغفول مانده است.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی صنعت فرش ایران(عصر فرش)، به نقل از خبرگزاری مهر، در شرایطی که به دنبال تحریم‌های اقتصادی مشکلاتی در بخش‌های مختلف ایجادشده که ظرفیت‌های منحصربه‌فرد و بی‌بدیل ایران اسلامی در حوزه‌های متعدد راهکارهای مختلفی برای تقویت حوزه صادرات و ارزآوری در اختیارمان گذاشته است.

یکی از این ظرفیت‌ها حوزه گردشگری است، در برهه‌ای که بسیاری از کشورها تنها بر پایه گردشگری خارجی اقتصاد خود را توسعه داده‌اند، ایران با داشتن ظرفیت‌های بی‌بدیل میراثی، طبیعی، فرهنگی و … شرایط بالقوه خوبی برای رشد اقتصادی حاصل از صنعت سبز را دارد اما فعلاً در ابتدای این مسیر قرار دارد.

برخورداری از بافت‌های تاریخی جهانی و جاذبه‌های طبیعی متنوع، فرصتی است برای معرفی هر چه بهتر داشته‌های فرهنگی و میراثی کشورمان و جذب گردشگرانی که می‌توانند با خود ارزآوری چشمگیری داشته باشند.

در این خصوص باید به‌طور حتم چشم‌انداز مشخصی تعریف کرد که در آن، جوامع هدف، نحوه جذب گردشگر و چگونگی معرفی داشته‌های میراثی و گردشگری تعریف و پیش بینی شده باشد.

از دیگر پایه‌های اقتصاد هر جامعه سرمایه‌گذاری‌های خارجی در حوزه‌های مختلف قلمداد می‌شود که در این خصوص برخی استان‌ها توانسته‌اند با جذب سرمایه‌گذاران خارجی گام‌های مؤثری بردارد هرچند که به گفته کارشناسان قدم‌های بزرگ‌تری باید در این زمینه برداشته شود تا حوزه سرمایه‌گذاری خارجی به سطح مطلوب برسد.

صادرات غیرنفتی نیز نه‌تنها موجب ارزآوری کلانی برای هر کشور می‌شود بلکه نسبت به خروج کشور مبدأ از اقتصاد تک‌محصولی نیز مؤثر خواهد بود.

اما در این رهگذر یکی از اساسی‌ترین اشکالات موجود ورود ارز ناشی از فروش کالاهای ایرانی در کشورهای خارجی به کشور است که در این خصوص فعالان اقتصادی اعتقاد دارند کالاهایی را که در بیرون از مرزها به فروش می‌رسانند، به‌سختی می‌توانند ارز حاصل از آن را به ایران بازگردانند.

موضوعی که برخی مسئولان اعتقاد دارد بازگشت ارز حاصل از صادرات به روش‌های مختلفی امکان‌پذیر است و تنها به این موضوع محدود نمی‌شود. برای بازگشت ارز دستورالعمل داریم به‌نحوی‌که ارز حاصل از صادرات به روش‌های مختلفی وارد کشور می‌شود به‌عنوان نمونه، صادرکننده می‌تواند با درآمد ارزی خود مواد اولیه وارد کرده یا بدهی‌های ارزی خود را پرداخت کند.

در این گزارش به یکی از محصولات ارزآور غیر نفتی اشاره می کنیم که در راستای محصولات دیگر ایران خودنمایی می کند.


صنعت قالی‌بافی و فرش ترکمن هم یکی از برجسته‌ترین صنایع‌دستی خراسان شمالی بشمار می‌رود، به‌طوری‌که دوستداران فرش، نام این منطقه به‌ویژه شهرستان راز و جرگلان را با نام هنر ارزشمند قالیبافی می‌شناختند اما طی سال‌های گذشته به دلایل متعدد این صنعت کم‌رنگ شده است.

متأسفانه باوجوداینکه این اثر هنری ارزشمند که می‌تواند علاوه بر ایجاد اشتغال‌زایی در زمینه ارزآوری و تحول در اقتصاد خراسان شمالی تأثیر بسزایی داشته باشد اما مورد غفلت قرارگرفته و سال‌هاست در فراز و نشیب به سر می‌برد چراکه مدیریت دقیقی در این حوزه وجود نداشته و از طرفی حمایت نشدن بافندگان و نبود بازار در کنار مشکلات تحریم اوضاع فرش خراسان شمالی را آشفته کرده و کمتر بافنده‌ای تمایل به بافت فرش دستبافت دارد.

 متأسفانه باوجوداینکه خراسان شمالی از مرز مشترک و گمرک برخوردار است اما اکثر تولیدات هنرمندان این استان با برند سایر مناطق صادر می‌شود و نامی از محصولات صنایع‌دستی استان در لیست صادرات گمرک نبوده است. دراین‌بین فرش دستبافت خراسان شمالی نیز همچون دیگر محصولات به دلیل نداشتن امکانات خاص با بسته‌بندی دیگر استان‌ها همچون تهران صادر می‌شود، مسلماً همین امر زمینه وجود دلالان را فراهم می‌کند.

مدیر گمرک خراسان شمالی می‌گوید: طی چند سالی که از استان شدن خراسان شمالی می‌گذرد تنها یک نوبت صادرات فرش از گمرک این استان انجام گرفت.

جواد جعفری با بیان اینکه سال‌های زیادی از صادرات فرش از گمرک خراسان شمالی می‌گذرد، اظهار می‌کند: امکانات لازم برای صادرات فرش در گمرک استان وجود ندارد به همین دلیل از تهران صادر می‌شود.


فرش قومس مزیتی برای صادرات/ روایت تارو پودی که دیگر ارزآور نیست

روایت بافته‌های رنج علی‌محمد افغان و داستان‌هایی که برای شخصیت‌های آن رمان رخ می‌دهد امروز چقدر برای بافندگان استان سمنان آشنا است. انگار صدها یاسمن و رضوان در دیار قومس زندگی می‌کنند که هرکدامشان لابه‌لای تار مشکلات و پود چشم و دستشان که روزبه‌روز در کارگاه‌های نمور و تاریک فرش‌بافی تحلیل می‌رود، گرفتارشده‌اند.

مشکلاتی که امروز سبب شده تا تولید قومسی با برندهای اصفهان و کاشان عرضه شود وگرنه خریداری ندارد حتی اگر همان کیفیت را داشته باشد و بافندگان دراین‌بین مظلوم‌ترین اقشار هستند. چشم و دل و دستشان گره‌هایی بردار قالی می‌زنند که هرکدامشان می‌تواند ارزآوری فراوانی برای اقتصاد کشور داشته باشد اما به‌جای آن این دلالان هستند که روزبه‌روز فربه‌تر می‌شوند.

رضا گلی از باسابقه‌های فرش شاهرود با بیان اینکه فرش می‌تواند ارزآوری خوبی داشته باشد، ادامه می‌دهد: فرش می‌تواند بین ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار قیمت‌گذاری شود فرش‌های اصفهان و حتی ترکمن و کاشان هم می‌توانند تا سه هزار دلار به فروش برسند باید بپذیریم که فرش تولیدی مثلاً در طرود و یا سنگسر مانند فرش کاشان نیست اما به‌هرروی می‌تواند تا هزار دلار به فروش برسد اما چرا این فرش صادر نمی‌شود؟ به نظر من باید از مسئولان پرسید.

یکی از صادرکنندگان سابق فرش استان سمنان که امروز در صنعت دیگری مشغول به فعالیت است، می‌گوید: مشکلات استان سمنان به‌خصوص در شهرهایی مانند سنگسر و شاهرود تولید نیست بلکه تولیدکنندگان خوبی در سطح استان وجود دارد مشکل اصلی دو موضوع است یکی دلالان که نمی‌گذارند فرش به جایگاه خودش برسد و دو اینکه برند سازی از فرش قومسی نشده است.

 امیر مسعود فخار معتقد است: هیچ‌گاه نباید انتظار بازار بین‌المللی از محصولی داشت که هنوز برند نشده، ۴۰ سال است که نتوانسته‌ایم برای فرش استان سمنان برند سازی کنیم و حتی گچ سمنان و پسته دامغان را هم بعد از ۳۰ سال بیراهه رفتن تازه سال گذشته توانستیم به برند برسانیم لذا تا زمانی که برند نشده‌ایم نباید توقع ارزآوری و صادرات داشته باشیم.

وی می‌گوید: مشکل عمده دیگر این است که باید دست دلالان را از فرش کوتاه کرد بیش از ۱۰ نفر را در استان سمنان و غالباً شاهرود می‌شناسم که فرش را از طرود و بافنده طرودی با قیمت یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌خرد آن را به نام فرش اصفهان بسته بندگی و تبلیغ می‌کند و در تهران آن را شش تا ۹ میلیون تومان می‌فروشد مغازه‌دار نیز آن را از بنکدار تهرانی ۱۱ میلیون تومان می‌خرد و در مغازه خود ۱۴ میلیون تومان قیمت می‌گذارد! اما چقدر در جیب بافنده طرودی رفته است؟ چیزی کمتر از ۹۰۰ هزار تومان چراکه پول نخ و کارگر و … را نیز باید حساب و از هزینه اصلی کسر کرد.

یکی از مسئولان صنعت معدن ، اذعان داشت که صادرات فرش از استان سمنان در سال ۹۶ چشم‌گیر نبوده و شاید همین دلیل عامل عدم تمایل مسئولان برای پاسخگویی به سوال مذکور بوده است تا این شائبه پیش بیاید که اصلاً فرشی از استان سمنان در سال‌های ۹۶ و ۹۷ صادر شده است؟ چراکه در بین آمارهای سالانه گمرک استان از محصولات صادراتی هرگز نام فرش به چشم نمی‌خورد.


ارسال نظر

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 16 =